Czym się różni dom pasywny od domu energooszczędnego?

domy energooszczędne a pasywne

W poszukiwaniu ograniczenia kosztów związanych z ogrzewaniem oraz z myślą o środowisku naturalnym, projektanci coraz częściej ukierunkowują się w swej pracy na domy energooszczędne lub pasywne. Mimo, że przyświeca im podobny cel, to jednak znacznie się od siebie różnią. Czym charakteryzują się oba typy domów i na czym polega wspomniana oszczędność? Sprawdźmy.

Dlaczego domy energooszczędne i pasywne różnią się od tradycyjnych?

Domy pasywne posiadają zapotrzebowanie na energię do ogrzewania nie większe niż 15 kWh/m2 w skali roku. W przypadku energii pierwotnej, która wykorzystywana jest do ogrzewania, działania urządzeń domowych oraz podgrzewania ciepłej wody, zapotrzebowanie wynosi około 120 kWh/m2. Są to wartości bardzo niewielkie, co wyróżnia tego typu projekty na tle domów energooszczędnych.

Te z kolei na ogrzewanie wymagają na rok do 40 kWh/m2, natomiast dla porównania domy tradycyjne blisko aż 180 kWh/m2. Zestawienie to wyraźnie pokazuje, że projekty domów pasywnych wymagają gruntownego przemyślenia i zapewnienia najlepszej jakości izolacji oraz pełnej szczelności, dzięki czemu tak niewielkie ilości energii cieplnej nie przenikają na zewnątrz.

Projekty domów energooszczędnych i pasywnych

Nowoczesne projekty domów pasywnych oraz energooszczędnych przełamują zasady budownictwa tradycyjnego, znacznie od niego odbiegając. Charakterystyczną cechą tych domów jest maksymalnie uproszczona bryła, sprzyjająca utrzymaniu ciepła wewnątrz budynku. Są to więc najczęściej domy budowane na planie prostokąta z jedno lub maksymalnie dwuspadowym dachem. W projektach należy unikać wykuszy, lukarn oraz balkonów, ponieważ załamania tego typu są trudne do właściwego docieplenia, przez co tracimy wiele cennego ciepła.

Od tej zasady są wyjątki, jednak zawsze należy pamiętać, aby w projekcie domu zachować jak najmniejszy współczynnik stosunku przegród zewnętrznych do kubatury budynku. W projektach domów energooszczędnych oraz pasywnych pod klucz liczy się również prawidłowe rozlokowanie pomieszczeń. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj południowa strona budynku, która jest najbardziej nasłoneczniona, dzięki czemu odgrywa kluczową rolę w ogrzewaniu domu.

Przeczytaj również: Czy warto inwestować w dom energooszczędny?

Budynki pasywne przewidują często w swoich planach całkowite przeszklenie od południa oraz wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum okien od strony północnej. W praktyce od południa więc projektuje się funkcjonalną strefę dzienną, gdzie domownicy spędzają największą część swojego dnia. Od północy natomiast warto przewidzieć pomieszczenia techniczne, takie jak sanitariaty, schowek, pralnia, ciągi komunikacyjne lub spiżarnia, które nie wymagają światła słonecznego.

Warto również zrezygnować z garażu połączonego bezpośrednio ze strefą mieszkalną – z punktu widzenia zatrzymywania ciepła lepszym rozwiązaniem będzie zaprojektowanie w tym celu osobnego budynku na terenie posesji. Duże przestrzenie okienne od strony południowej powinny posiadać dodatkowo ruchome osłony, np. drewniane lub tekstylne, ponieważ w porze letniej w domu może robić się zbyt ciepło i niekomfortowo.

Budowa domów energooszczędnych – materiały

Aby budynek mógł spełnić wymagania domu energooszczędnego lub pasywnego, musi posiadać dobrą izolację termiczną oraz materiały uszczelniające o możliwie najniższym współczynniku przenikania ciepła. Są one znacznie bardziej istotne, niż same materiały budowlane, z których został wybudowany dom. W celu poprawy właściwości izolacyjnych murów stosuje się stosunkowo grubą warstwę termoizolacji.

Wykorzystując przy budowie domu styropian zwykły, przyjmuje się, że warstwa izolacyjna powinna mieć od 35 do 40 cm grubości, natomiast korzystając ze styropianu grafitowego o niższym współczynniku przenikania ciepła – około 25 cm. Za wartość graniczną wspomnianego współczynnika uważa się dla domów pasywnych około 0,12 W/(m2·K), a dla domów energooszczędnych 0,20 W/(m2·K).

Przeczytaj również: Czym charakteryzują się domy energooszczędne?

Wykańczanie domu pod klucz – jakie wybrać okna?

Właściwy dobór okien do domów energooszczędnych oraz pasywnych jest kluczowy z punktu widzenia ewentualnych strat ciepła. Mimo, że odpowiednie usytuowanie okien od strony południowej jest bardzo istotne, to nie gwarantuje pełni sukcesu. Musimy więc zadbać o montaż stolarki okiennej o możliwie najlepszych parametrach. Istnieją obowiązujące przepisy techniczne, zgodnie z którymi współczynnik przenikania ciepła dla całego okna nie może być wyższy niż 1,1 W/(m2.K).

Od roku 2021 planowane są natomiast kolejne, zaostrzające dotychczasowe przepisy zmiany, po których maksymalny współczynnik będzie mógł wynosić jedynie 0,9 W/(m2.K). Okna odpowiadające na aktualne wymagania techniczne posiadają zadowalające parametry. Jednak ich ramy oraz konstrukcję tworzy się z profili bez wypełnień termicznych. Dobrym rozwiązaniem jest więc zainstalowanie tutaj energooszczędnego pakietu trzyszybowego i ram o minimalnej grubości 70 mm.

Coraz częściej producenci najcieplejszych okien kumulują ze sobą pakiet trzyszybowy oraz ciepłe profile klasy A ze ściankami zewnętrznymi o grubości przynajmniej 2,8 mm. Okna tego typu dodatkowo są sztywniejsze oraz bardziej wytrzymałe, co jest kwestią istotną przy montażu bardzo dużych, przeszklonych przestrzeni. Wielu specjalistów zgodnie jednak twierdzi, że z racji na niższy koszt, można zdecydować się na profile klasy B, które również są stabilne, dzięki solidnym spawom oraz zastosowanym wzmocnieniom.