Na co zwrócić uwagę przy projektowaniu wymarzonego domu energooszczędnego?

domy energooszczędne

Decydując się na budowę domu jednorodzinnego, warto odpowiednio wcześnie zastanowić się jakie będą koszty codziennego eksploatowania budynku. Szczególnie istotną kwestią jest jego ogrzewanie i pozyskiwanie energii elektrycznej. Coraz popularniejsze stają się projekty domów energooszczędnych, które obiecują wysoką ekonomikę użytkowania oraz wiele funkcjonalnych rozwiązań. Co należy więc wiedzieć na etapie projektowania oszczędnego domu?

Co wpływa na straty ciepła?

Budowa i planowanie domu wymaga uwzględnienia wszystkich źródeł ewentualnych strat ciepła. Warto tę kwestię przemyśleć już na etapie projektowania budynku. Pierwszą drogą uciekania ciepła są ściany, podłoga, dach oraz okna, a także często otwierane drzwi wejściowe. Dodatkowo konieczne jest również ogrzewanie chłodniejszego powietrza, napływającego z niezbędnej wentylacji budynku. Bardzo istotna jest tutaj także sama powierzchnia, kształt i kondygnacje domu. Nie jest tajemnicą, że budynki wielkometrażowe wymagają większych nakładów finansowych na ich ogrzanie. Wielkość i ilość okien oraz ich umiejscowienie względem kierunków świata to także kwestia, której nie należy pomijać w projektowaniu. Duże szklane powierzchnie usytuowane po stronach innych niż południowa, mogą powodować wychładzanie domu. Układ pomieszczeń wymaga więc starannego zaprojektowania przez osobę o bogatym doświadczeniu. Warto zainwestować w dobrą izolację termiczną o optymalnej grubości, nie oszczędzając na jakości wykorzystywanych materiałów budowlanych. Taka inwestycja zwróci się z pewnością z nawiązką w trakcie wieloletniego użytkowania domu.

Domy Energooszczędne

Kształt i wielkość domu energooszczędnego

Nowoczesne domy energooszczędne charakteryzują się stosunkowo niewielką powierzchnią. Wiąże się to z ilością przegród, przez które może uciekać cenne ciepło. Zdecydowanie bardziej oszczędne są domy piętrowe lub z poddaszem użytkowym, ponieważ duże straty ciepła odbywają się przez dach. W domach parterowych powierzchnia dachu jest największa w stosunku do przestrzeni użytkowej – jest to więc duże utrudnienie dla zaprojektowania ciepłego domostwa. Budynek oszczędzający energię cieplną powinien mieć również przemyślany kształt zwartej bryły. Najlepszym rozwiązaniem będzie plan prostokąta z dwu- lub jednospadowym (pulpitowym) dachem.

Warto przy okazji nadmienić, że koszty wybudowania tak prostego domu nie są zbyt wygórowane. Projektanci często zakładają również dużą powierzchnię przeszklenia od strony południowej, która obniża zapotrzebowanie na energię w polskich warunkach klimatycznych. Mogą to być przykładowo wielkopowierzchniowe okna, oszklone tarasy lub hole. Tego typu szyby działają w pewien sposób jak kolektory słoneczne, korzystając z energii słonecznej w ciągu dnia. Jednocześnie właściwie usytuowanie domu, zakłada niewielką powierzchnię ścian od przeciwległej strony północnej, która nie generuje zysków z nasłonecznienia, powodując wręcz wychłodzenie. Unikać należy wszelkiego rodzaju lukarn i wykuszy, ponieważ największe straty ciepła odnotowywane są w powstałych narożnikach. Są to często miejsca trudno dostępne, które ciężko właściwie pokryć izolacją termiczną.

Czym są mostki termiczne?

Mostkami termicznymi nazywamy miejsca, w których może dochodzić do znacznych strat ciepła. Z reguły są to powierzchnie zaizolowane gorzej od innych przegród budowlanych. Tego typu błędy najłatwiej popełnić na połączeniach płyt balkonowych i stropu, w wieńcach, w ościeżach otworów drzwiowych i okiennych oraz nadprożach. W planach domu energooszczędnego miejsca tego typu powinny być dokładnie opisane, aby późniejszy wykonawca potraktował je z należytą starannością wykonania i ocieplenia. Nieprawidłowe wykończenie oprócz strat ciepła, może przyczyniać się również do pojawiania się wilgoci i niechcianego grzyba.

Energooszczędny układ pomieszczeń

Oszczędny dom, wymagający mniejszej ilości energii do zapewnienia optymalnej temperatury, wymusza na projektancie umiejętnego rozmieszczenia pomieszczeń. Ważne, aby od strony północnej umiejscowić tylko te pomieszczenia, które nie potrzebują wiele energii cieplnej, jak np. garaż, garderoba, pralnia lub schowek. W miejscach tego typu często nie potrzebujemy również okien lub wystarczą nam niewielkie świetliki. Taki układ pozwala na mniejszą stratę energii cieplnej, ponieważ nie ucieka ona przez okna oraz nie wymaga intensywnego dogrzewania pomieszczeń o technicznym charakterze użytkowym.

Okna w domu energooszczędnym

Dobór właściwych okien

Dom energooszczędny może posiadać duże przeszklenia, jednak należy pamiętać, że umieszczenie ich po nieprawidłowej stronie, będzie generowało znaczne straty ciepła. Jedynie okna o dużej powierzchni od kierunku południowego, będą gwarantowały właściwe dogrzewanie pomieszczeń. Z punktu widzenia energooszczędności, lepiej jeśli okna są szerokie, ale nie sięgają do samej ziemi. Warto uwzględnić również parametry techniczne dużych szklanych powierzchni. Aby straty ciepła były możliwie jak najmniejsze, należy zamontować okna o jak najniższym współczynniku przenikania ciepła (U). Na rynku dostępne są okna o parametrach mniejszych niż 0,8, z trzema szybami, wieloma komorami oraz wkładkami termoizolacyjnymi. Liczyć się jednak trzeba z większymi kosztami takiego zakupu.

Jakość materiałów budowlanych

Przeważająca część strat energii wynika nie tylko z niewłaściwego projektu i budowy domów energooszczędnych, ale również z wykorzystania materiałów gorszej jakości. Często wiąże się to z chęcią minimalizacji kosztów budowy. Jednak jeśli chcemy uzyskać zamierzony efekt, nie możemy zbyt mocno oszczędzać na materiałach budowlanych. Największe straty ciepła generuje niewłaściwie ocieplony dach oraz ściany, dlatego szczególnie tutaj warto zadbać o dostatecznie grubą warstwę izolacji termicznej. Zaleca się, aby warstwa styropianu lub wełny mineralnej mieściła się w przedziale 12-20 cm grubości lub większej. Z uwagi na fakt, że ciepłe powietrze unosi się ku górze, izolacja termiczna dachu nie powinna być natomiast cieńsza niż 30 cm. Na etapie budowy domu warto też zadbać o minimum dwuwarstwowe ściany zewnętrzne lub technologię budowy szkieletowej, która ułatwia zastosowanie grubej izolacji termicznej.

Przeczytaj też: ile trwa budowa domu energooszczędnego pod klucz